ORG VE ŞAN KONSERİ
ANNAMARIA BARABAS (soprano)
1977’de Romanya’da Baraolt’ta doğdu. Brasov Üniversitesinin müzik fakültesinden mezun oldu. 2000’den beri Lozan konservatuvarında Brigitte Balleys ile çalışmakta. Macaristan, Avusturya, Berlin, Paris ve Münih’te opera, lied ve çağdaş şarkıcılık üstüne ustaların master sınıflarına katıldı, Eva Mohos Nagy, Corneliu Mugu, Axal Bauni, Alain Garichot, Dietrich Fischer Dieskau gibi büyük ustalarla çalışma fırsatı buldu. 1997’den bu yana Romanya ve İsviçre’de resitaller vermekte, konser aryaları söylemekte, oratoryo ve requiemlerde soprano soloyu üstlenmektedir. 2003 yılında İsviçre’de Vevey’de Haydn’ın Yaratılış Oratoryosunda söyledi; Lozan, Lieu ve Cully’de resitaller verdi, Moudon ve Freiburg’ta Mass’lara katıldı.
PAUL-ALEXANDRU CRISTIAN (Org)
1976’da Romanya’nın Braşov kentinde doğan sanatçı, piyano ve org çalarak eğitildi. Braşov Üniversitesinin müzik fakültesinde bütün bu dallardan ayrıca eşlikçilik ve oda müzikçiliğinden de mezun olduktan sonra 2001’den beri Lozan Konservatuvarında Prof. Geiser ile lisans üstü çalışmasını yürütmekte. Romanya, Lepzig, Dresden, Amsterdam, Basel ve Stuttgart’da, org, doğaçlama, eşlikçilik, oda müizçiliği, Barok stili ve klavsen teknikleri konusunda ünlü hocaların yönettiği ustalık sınıflarına katıldı. Prof. Schlandt, Prof.Brautigam, Prof.Strohhacker, Prof.Kleinbussink, Prof. Christensen, Prof.Lohmann ve Prof.Krummacher gibi kendi dallarının önemli otoriteleriyle çalıştı. Piyanist ve organist olarak ödüller sahibi olan sanatçı, 1997’den beri İsviçre ve Romanya’da konserler vermekte, aynı zamanda org uzmanı olarak eski çalgıların onarımını yönetmektedir. 2002’den bu yana Lozan’daki Vennes/ La Sallaz kilisesinin orgcusudur.
Program:
Jan Pieterszoon Sweelinck (1562-1621)
Kromatik Fantazi süre: 6’
Johann Sebastian Bach (1685 - 1750)
Magnificat’tan “Quia respexit” aryası, BWV 243
(org ve soprano için)
süre: 4’
Johann Sebastian Bach
Koral prelüd "Allein Gott in der Höh' sei Ehr', BWV 711
süre:5’
Johann Sebastian Bach
Toccata, Adagio ve Do Majör Füg, BWV 564
süre: 15’
ARA
Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)
Mottet: "Exultate, jubilate" K.165 (soprano ve org)
süre: 14’
Alexander Ritter (1833-1896)
Sonat Op. 19 , Mi minor
süre: 14
JAN PIETERSZOON SWEELINCK (1562-1621)
Altınçağ’da yaşamış, Hollandalı besteci, orgcu, klavsenci ve öğretmendir. Bugün Kuzey Alman org ekolünün babası olarak kabul edilir. Amsterdam’daki Eski kilisenin orgculuğunu babasından devralmış ve ölene kadar bu görevde kalmıştır. J.S.Bach’dan tam 123 yıl önce doğan bu besteci org çalma tekniğinde, örneğin pedal kullanımında, yaptığı bir çok yenilikle sonraki çağlara kapıları açmıştır. İkiyüzelli kadar şarkısı ve yetmiş kadar klavye için yazılmış çalışması vardır. Klavye yapıtlarında İngiliz ve İtalyan stili göze çarpar. Kromatik Fantezi bestecinin en çok çalınan, en güzel parçalarından biridir.
JOHANN SEBASTIAN BACH (1685-1750)
MAGNIFICAT’TAN “QUIA RESPEXIT” ARYASI, BWV 243:
Leipzig’teki ilk Noelinde (1723 Aralık) kentteki kiliselerde söylenmek üzere yeni bir eser olarak Magnificat’I yazar. Bestecinin dehasının tüm izlerini taşıyan en önemli yapıtlarından biri olan Magnifact’ın sözleri Lucas İncilinde “Meryemin İlahisi” olarak anılan bölümden alınmıştır. Soprano solonun “Quia Respexit” başlıklı aryası şöyle başlar: “Çünkü O, alçakgönüllü hizmetçisinin durumunu gördü”. Bu arya da Bach’ın başyapıtlarından biridir. Tüm sanat tarihinde Meryem’i bu kadar saf, alçakgönüllü ve tertemiz görebildiğimiz bir başka tablo yok gibidir. Yüzyıllar boyunca pek çok ressamın Meryem’i olabildiğince masum ve aynı zamanda kutsanmış olarak tasvir etmeyi denemesine karşın, belki de hiçbirinin Bach’ın bu aryada çizdiği kadar başarılı bir portre yaratmadığını söylemek fazla abartılı olmaz.
KORAL PRELÜD, "ALLEIN GOTT IN DER HÖH' SEI HER”, BWV 711:
Weimar’daki orgculuk görevine başladıktan sonra, kilise ayinlerinde söylenen vokal korallerin teması üstüne org için ara müziği niteliğinde parçalar geliştirmiş, “Org Kitapçığı” adını verdiği bir ciltte 140 kadar böylesi koral prelüd toplamıştır.
Bu koral prelüd, renkli bir cantus firmus (sabit melodi) üstüne yazılmış bir koraldir. Zamanın Alman Lutherci geleneği ile Fransız süsleme inceliğini birarada taşır.
TOCCATA, ADAGIO VE FÜG, BWV 564:
Bestecinin 1720’den önceki Weimar döneminde, oldukça gençlik yıllarında yazıldığı sanılmaktadır. Toccata ve Füg’ün arasına bir Adagio serpiştirdiği tek yapıttır. Toccata, ünlü İtalyan Konçertosunu andırır. Adagio da aynı konçertonun ağır bölümünün benzeridir. Zaman zaman bestecinin keman konçertolarındaki ağır bölüme de benzer. Füg bölümü ise son derece uzmanlaşmış bir teknik beceri gerektirir.
WOLFGANG AMADEUS MOZART (1756-1791)
Mozart, 1772 kışında Milano’da Lucio Silla adlı operasını yönetirken bu ünlü “vokal konçerto”sunu yazmıştır: “Exultate, jubilate”, 16 yaşındaki bestecinin sesine hayran olduğu kastrat Venanzio Rauzzini için yazılmış bir motettir. Doğal ki bugün kastratlar olmadığına göre sopranolar tarafından konser aryası olarak seslendirilmektedir. Son derece duyarlı orta bölüm (andante) başta ve sondaki hızlı bölümlerle çevrelenmiştir. Finaldeki coşku dolu “Alleluia”, sopranoların korkulu rüyasıdır!
ALEXANDER RITTER (1833-1896)
Son derece popüler ve parlak besteler yapmış olan Alman besteci, kemancı ve orkestra şefi Ritter, örnek bir romantik dönem bestecisidir. Estonya’da doğmuş, Münih’te ölmüştür. Leipzig Konservatuvarında eğitim görmüş ve Wagner’in yeğeni Fransizka ile evlendiğinden Liszt’in Weimar’daki müzik çevresine girmiştir. Richard Strauss’a Liszt’in öğretisini tanıtıp etkileyen kişidir. İki operası, senfonik şiirleri ve oda müziği parçaları vardır.
Derleyen: Evin İlyasoğlu
Kaynaklar:
Aydın Büke, Bach-Yaşamı ve Eserleri, Kabalcı Yayınevi, 2001
İrkin Aktüze, Ansiklopedik Müzik Sözlüğü, Pan Yayıncılık, 2003